Ziekte van Parkinson

Geschat wordt dat wereldwijd 6,3 miljoen mensen te kampen hebben met de ziekte van Parkinson. De ziekte treft alle rassen en culturen. Volgens de beschikbare gegevens bedraagt het aantal Parkinson-patiënten in Europa circa 1,2 miljoen.¹ Als u een van hen bent, weet u waarschijnlijk al dat er nog geen genezing bestaat voor deze neurologische bewegingsstoornis. Wat u misschien nog niet weet, is dat Medtronic een therapie heeft ontwikkeld waarmee sommige symptomen van de ziekte van Parkinson effectief kunnen worden bestreden.²

Definitie en symptomen

De ziekte van Parkinson is een progressieve, degeneratieve neurologische bewegingsstoornis. Wereldwijd lijden circa
6,3 miljoen mensen aan deze ziekte.¹ Hoewel de ziekte van Parkinson zich meestal pas boven de leeftijd van 65 jaar manifesteert, ontwikkelt 15% van de patiënten deze aandoening al voor het vijftigste levensjaar.¹

Naarmate de ziekte van Parkinson zich verder ontwikkelt, neemt het invaliderende effect van de ziekte toe, en worden dagelijkse activiteiten als baden of aan- en uitkleden steeds moeilijker of zelfs onmogelijk. Veel van de symptomen en klachten die samenhangen met de ziekte van Parkinson, hebben betrekking op de motoriek, de spier- en bewegingscontrole.

De vier primaire symptomen van de ziekte van Parkinson zijn:

• Tremor (onwillekeurig ritmisch beven of schudden van de ledematen, het hoofd of het gehele lichaam) – Het meest bekende symptoom van de ziekte van Parkinson is het optreden van beven in een vinger, dat zich gaandeweg over de hele arm uitstrekt. De tremor kan zich voordoen in slechts een deel of één zijde van het lichaam, met name in de eerste fasen van de aandoening. Niet iedereen met de ziekte van Parkinson heeft last van beven.
• Rigiditeit (stijf- of stramheid van ledematen of gewrichten) – De bij Parkinson optredende spierstijfheid begint vaak in de benen en de nek. Een meerderheid van de patiënten krijgt te maken met spierstijfheid. De spieren worden strak aangespannen, en veroorzaken naast stijfheid soms ook pijn.
• Bradykinesie of akinesie (traag of niet bewegen) – Bradykinesie is een van de klassieke symptomen van de ziekte van Parkinson. Op den duur ontwikkelt iemand met de ziekte van Parkinson vaak een voorover gebogen houding en een trage, schuifelende tred. Ook kunnen mensen problemen ondervinden bij het starten en voortzetten van een beweging. Na verloop van jaren kan akinesie optreden: de patiënt "bevriest" in zijn bewegingen.
• Houdingsinstabiliteit (evenwichts- en coördinatieproblemen) – Mensen met houdingsinstabiliteit staan vaak in een voorover gebogen houding, met gebogen hoofd en afhangende schouders. Ze ontwikkelen vaak een voorover of achterover leunende houding, waardoor ze gemakkelijk komen te vallen en letsel oplopen. Mensen met een achterover gebogen houding hebben vaak de neiging onvrijwillig achteruit te lopen (retropulsie).

Oorzaken en risicofactoren

De ziekte van Parkinson wordt veroorzaakt door degeneratie van een specifiek deel van de hersenen, de substantia nigra ("zwarte stof" of zwarte kernen). Wanneer de hersencellen in de substantia nigra afsterven, valt de toevoer van dopamine aan de hersenen stil.

Dopamine is nodig om de communicatie mogelijk te maken tussen de hersencellen die de bewegingscontrole regelen. Verlaging van het dopamineniveau leidt tot het ontstaan van de symptomen van de ziekte van Parkinson. Volgens de Amerikaanse National Parkinson Foundation is vaak 80% van de dopamine producerende cellen afgestorven voordat de eerste motorische symptomen van de ziekte van Parkinson zich manifesteren.³

De ziekte van Parkinson heeft dikwijls een progressief en invaliderend verloop. Parkinsonpatiënten ondervinden vaak problemen bij het uitvoeren van normale activiteiten als uit een stoel opstaan of door de kamer lopen. Bij het voortschrijden van de ziekte worden mensen soms rolstoelafhankelijk of bedlegerig.

Literatuur

1. Basic Information About Parkinson's Disease. (Engelstalig) Beschikbaar via: European Parkinson's Disease Association.
2. Activa Therapy Clinical Summary, 2003.
3. Parkinson Primer (Engelstalig). Beschikbaar via: www.parkinson.org.

Section Navigation

• Ziekte van Parkinson

Additional information