Normale druk hydrocefalus (NPH)

Normale druk hydrocefalus (een bijzondere vorm van waterhoofd) wordt gekenmerkt door overmatig hersenvocht in de hersenholten (ventrikels). Het komt meestal voor bij volwassenen in de leeftijdscategorie van zestig en zeventig jaar. Kenmerken zijn onder andere dat ze dingen vergeten, bijv. de namen van hun vrienden, of niet langer kunnen genieten van een wandelingetje. Door de implantatie van een shunt van Medtronic kunnen de symptomen verlicht worden.

Definitie

Hydrocefalus verwijst naar een overmatige hoeveelheid hersenvocht in de holten van de hersenen (ventrikels). Normale druk hydrocefalus is een vorm van hydrocefalus die voorkomt bij ouderen, meestal in de leeftijdscategorie van zestig en zeventig jaar.

Onder normale omstandigheden bestaat er een delicaat evenwicht tussen de aanmaak, de circulatie en de afvoer van hersenvocht in de hersenventrikels. Hydrocefalus ontwikkelt zich wanneer het hersenvocht niet door het ventriculaire systeem kan stromen of wanneer de hoeveelheid afgevoerd vocht naar het bloed niet gelijk is aan de hoeveelheid geproduceerd hersenvocht.

Symptomen

Normale druk hydrocefalus wordt gekenmerkt door het geleidelijk optreden van drie symptomen, meestal in deze volgorde:

• loopstoornissen (problemen met lopen) in de vorm van kleine schuifelende stappen, de neiging tot vallen, een gevoel van zware voeten of problemen met traplopen;
• urine-incontinentie (verstoorde blaasfunctie) in de vorm van een regelmatige of dringende behoefte om te plassen of de verminderde controle om urine op te houden;
• milde dementie (cognitieve achteruitgang) in de vorm van vergeetachtigheid, verlies van kortetermijngeheugen, verlies van interesse in activiteiten of stemmingswisselingen.

Oorzaken

Net als bij andere typen hydrocefalus is de vergroting van de hersenventrikels het belangrijkste kenmerk van normale druk hydrocefalus. De vergrote ventrikels lijken de zenuwprikkels tussen de hersenen en het ruggenmerg te vervormen, waardoor de symptomen veroorzaakt worden. In sommige gevallen neemt de bloedstroom naar de hersenen ook af.

Bij meer dan 50% van de mensen met normale druk hydrocefalus kan de oorzaak ervan niet worden vastgesteld. In de andere gevallen heeft de patiënt een hersenbloeding (bijvoorbeeld door het scheuren van een aneurysma, of hersenletsel) of meningitis gehad. Het is echter niet duidelijk waarom en hoe deze aandoeningen tot normale druk hydrocefalus leiden.

Diagnose

Het is moeilijk de diagnose normale druk hydrocefalus te stellen, omdat mogelijk niet alle symptomen tegelijkertijd optreden. Verder worden deze symptomen vaak in verband gebracht met andere aandoeningen die gebruikelijk zijn bij oudere personen (zoals de ziekte van Parkinson, osteoartritis (het verdwijnen van het kraakbeen in de gewrichten) en de ziekte van Alzheimer).

Een of meerdere van de volgende diagnostische onderzoeken worden meestal gebruikt om te controleren of er sprake is van normale druk hydrocefalus:

• Beeldvormingsonderzoeken van de hersenen laten vergrote ventrikels zien.
  • Bij CT-scans worden röntgenstralen gebruikt om dwarsdoorsneden te maken, waardoor artsen veel verschillende delen van de hersenen kunnen bekijken.
  • Door middel van magnetische resonantie imaging (MRI) zijn belangrijke details van het ventriculaire systeem te zien en kunnen andere aandoeningen (bijvoorbeeld een bloeding tussen de hersenvliezen (subduraal hematoom), tumor, infectie of een structurele afwijking) uitgesloten worden.
• Door het uitvoeren van neuropsychologische onderzoeken kunnen de cognitieve sterkten en zwakten het nauwkeurigst vastgesteld en gedocumenteerd worden.
• De drainage van hersenvocht uit de lendenstreek (lumbaal) wordt gebruikt om te beoordelen of de kans bestaat dat de patiënt positief reageert op de implantatie van een shunt.
  • De lumbaalpunctie of ruggenprik is een invasief diagnostisch onderzoek waarbij cerebrospinaal vocht uit de wervelkolom verwijderd wordt.
  • Een uitgebreide lumbale drainage wordt vaak overwogen als een persoon niet reageert op een eenvoudige lumbaalpunctie.
• Het meten van de uitstroomweerstand van hersenvocht is een bewerkelijker onderzoek; hierbij wordt de capaciteit van het lichaam om het overmatige hersenvocht af te voeren, bepaald.

Section Navigation

• Normale druk hydrocefalus (NPH)

Additional information